Su

Su

Beslenmek, sindirim, solunum, dolaşım gibi yaşamın devamını sağlayan bütün fonksiyonlar sadece suyun bulunduğu bir ortamda gerçekleşebilir. Yani su, bir yaşam içeceğidir.

İnsan vücudunun her hücresi, dokusu, organı ve yaşamak için gereken her türlü reaksiyonu suyla gerçekleşebilir. Altı hafta yemek yemeden yaşarız ama bir haftadan fazla susuz kalamayız. Vücut ağırlığımızın sadece yüzde 10’u kadar su kaybı bile, şiddetli halsizlik ve sıcak çarpmasına neden olur. Bu oran yüzde 20’e çıktığında ise yaşamımız tehlikeye girer. Yani su, bir yaşam içeceğidir.

Yetişkin bir insanın vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 5o-60’ı, bebeklerin ise yüzde 70-75’i sudan oluşur. Kişinin vücut bileşimine, yaşı, cinsiyeti, ağırlığı gibi pek çok faktöre bağlı olarak, bu oranlar değişir. Daha çok kasa sahip olan erkek vücudu, kadınlara göre daha fazla su içerir. Gençlerde yaşlılara göre daha çok su bulunur. Yeni doğan bebeklerin ağırlıklarının yüzde 75’si su olup, bu oran yaşlandıkça yüzde 50’ye kadar azalır.

Vücudun tüm dokularında su vardır. Kanın yüzde 83’ü, yağsız kas dokularının yüzde 73’ü, vücut yağının yüzde 25’i, kemiklerin yüzde 22’si sudan oluşur.

Kalori içermeyen su, 1 kısım oksijen, 2 kısım hidrojenden oluşan basit bir yapıdır.

Su ne işe yarar?

Vücutta yaşamak için gereken tüm işlemler, sulu bir ortamda gerçekleşir.
Vücut hücrelerinde oksijen ve besin öğelerini taşır.
Zararlı maddelerin vücuttan atılmasını sağlar.
Ağız, gözler, burun gibi tüm vücut organlarının nemlenmesini sağlar.
Kan, mide sıvısı, tükürük, fetusun gelişmesini sağlayan amniyotik sıvı, idrar gibi vücut sıvılarının büyük kısmı sudan oluşur.
Dışkının yumuşamasını sağlayarak, kabızlığın önlenmesine yardımcı olur.
Eklemlere destek sağlayıp, vücuttaki organların ve dokuların korunmasını sağlar.
Vücut sıcaklığını 37º C’de tutar. Özellikle fiziksel aktivite sonrasında yükselen vücut sıcaklığını terleme yoluyla dışarı atan su, vücut ısısının 37º C’ye inmesini sağlar.

Vücudun suya ne kadar ihtiyacı vardır?
Su ihtiyacı vücudun kullandığı enerji miktarına bağlı olarak değişir. Yetişkinlerde enerji harcamasının her kalorisi başına 1-1,5 ml gereklidir. Her 1000 kalori için 1-1,5 litre veya günlük 2000 kalorilik diyette en az 8-10 bardak su alınmalıdır.

Su ter, idrar, dışkı ve solunumla kaybedilir. Vücutta depolanmayan su, sıcak ve nemli havaların etkisiyle, ağır fiziksel aktivitelerle daha çok kaybedilir. Susama duygusuyla kendisini belli eden su kaybı, halsizlik, güç kaybı olarak belirti vermeye devam eder. Aşırı sıcaktan kaynaklanan daha ileri kayıplarda ise sıcak çarpması veya sıcaklık şoku yaşanır.

Vücudun kimyasal reaksiyonlarını gerçekleştirebilmesi için kaybedilen suyun mutlaka yerine alınması gerekir.

Bebeklerin ne kadar suya ihtiyacı vardır?
Bebeklerin su ihtiyacı, kaybettikleri toplam su kaybına göre belirlenir. Özellikle vücut yüzeyi daha geniş olan bebekler, kolayca su kaybına girer.

Ortalama olarak;
İlk 10 kg için çocuklarda su ihtiyacı kg başına 100 ml,
11-20 kg arasında her kg için 50 ml,
21 kg üzerinde her kg için 20 ml’dir.

Örneğin, 10 kg lık bir çocuğun, 24 saatte 1000 ml,
15 kg lık bir çocuğun 1250 ml,
21 kg lık bir çocuğun 1520 ml su ihtiyacı vardır.

Bebeklerin su ihtiyacının çoğunu anne sütü veya biberon maması karşılar. Anne sütü ve uygun oranda sulandırılarak hazırlanmış mamaların ortalama yüzde 89’u sudur.

Su kaybını önlemek için neler yapılır?

Çok sıcak ve çok soğuk havalarda vücut, normal ısısını düzenlemek için daha çok su harcar. Böyle havalarda daha çok su içmek gerekir.
Yoğun egzersiz yapan ve ağır işte çalışanlar, terleme ve deriden buharlaşma yoluyla daha çok su kaybeder. Normalde günlük tüketilen 8 bardak su, bu tür durumlarda saatte 1-3 bardak daha artırılabilir.
Uzun süren uçak yolculuklarında deriden daha çok su buharlaşır. Uçak yolculuğu sırasında daha çok su tüketilebilir.
Hamilelik ve emzirme döneminde kadınların artan su ihtiyacını karşılamak için günde 2,5-3 litre su tüketmesi gerekir.
Ateş, ishal, kusma gibi hastalık durumlarında su kaybı daha çok olur. Bu tür hastalıklarda bol su ile birlikte, diğer sıvılardan da tüketmek gerekir.
Yüksek posalı yiyecekler su çektiği için oluşabilecek kabızlık, daha çok su içerek giderilebilir.
Sağlıklı bir insan vücudu yeterince su alıp, gerektiği kadar suyu dışarı verir. Susama duygusu ile birlikte içilen suyun fazlası, böbrekler tarafından idrar haline getirilerek atılır. Bazen bu mekanizmada sorunlar yaşanabilir. Özellikle yaşlılar, çocuklar ve hastalık geçirenler, su kaybettiğini fark etmeyebilir. Bu durumdaki kişilerin susamalarını beklemeden daha çok su tüketmelerini sağlamak gerekir. Kişinin yeterince su tüketip tüketmediği, idrarından kontrol edilebilir. Az ve koyu renkteki idrar, yeterince sıvı tüketilmediğini gösterir. Bu kişilere idrarları berraklaşıp, yeterli miktarda gelene kadar sıvı içirmeye devam edin.
Yeterince su tüketmenin bir başka ölçüsü de yoğun fiziksel aktivite sonrasındaki ağırlığın ölçülmesidir. Vücudun her yarım kiloluk ağırlık kaybına karşılık, 2 bardak su içilmelidir.

Kaynak : Aydan Atasoy / Beslenme ve Diyet Uzmanı / http://www.mylifediyet.com

İlginizi çekebilir

Proteinler

Proteinler Hücre yapımından onarılmasına, beden fonksiyonlarından hormon yapımına kadar pek çok reaksiyonu gerçekleştiren proteinler, bitkisel …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!