Anasayfa / Yenidoğan / Hastalıklar / Yenidoğan sarılığı

Yenidoğan sarılığı

Yenidoğan sarılığı

Doğumun 2. günü ortaya çıkan ve tedavisi kolay bir sorun olan fizyolojik sarılık, yenidoğanların yarıdan çoğunda görülür.

Bebeklerin cildindeki sarı renkle kendisini belli eden sarılık, yenidoğanların yarıdan fazlasında görülen, basit bir sorundur. Bebeğin kanındaki bilirubin düzeyinin yükselmesiyle ortaya çıkan sarılık, önce göz aklarında belirir, oradan yüze, sırasıyla gövde ve bacaklara yayılır.

Çoğunlukla doğumun ikinci gününde fark edilen sarılığa fizyolojik sarılık adı verilir ve bebeğin topuğundan alınan kanla belirlenir.

Bazı sarılıklar ise doğumun birinci günü ortaya çıkar. Hemen tedaviye başlanması gereken bu tür sarılıklar, bebeğin kaybedilmesi riskini taşır. Çünkü doğumdan hemen sonra ortaya çıkan sarılık;
Anneyle bebek arasındaki kan uyuşmazlığında,
Bebeğin anne karnında enfeksiyon geçirmesi durumunda,
Annenin kullandığı bazı ilaçlara bağlı olarak,
Bebekte doğuştan bazı maddelerin eksikliğinde ortaya çıkar.

Neden 2. gün?

Kanımızda dolaşan kırmızı kan hücrelerinin (alyuvarlar) belli bir ömrü vardır. Yenidoğan bebeklerin alyuvarları 80-90 gün yaşar. Bu süreyi aşıp yaşlanan alyuvarlar parçalanarak, bilirubin maddesini açığa çıkartır. Alyuvarları daha kısa süreli olan yenidoğanların, bilirubin üretimleri de erişkinlerin 2-3 katıdır.

Normalde karaciğer tarafından temizlenen bilirubin, bebeklerde fazla olması veya karaciğerlerinin tam olgunlaşmaması nedeniyle vücuttan atılamaz. Bebeklerin karaciğerlerinin olgunlaşması 10 günü bulur. Dolayısıyla karaciğer tarafından atılamayan ve kanda biriken bilirubin, doğumun 2. gününden itibaren cilde sarı görünüm verir.

Fizyolojik sarılık nasıl oluşur?

Hayatının 2. gününü yaşayan yenidoğanların kanlarındaki bilirubin seviyesinin 5-7 mg/dl’ye yükselmesine fizyolojik sarılık adı verilir. Herhangi bir tedaviye gerek duyulmadan kendiliğinden düzelen fizyolojik sarılık, bebeğin önce gözlerinde ortaya çıkar. Arkasından yüzünde, özellikle de burun ve dudak kıvrımlarındaki sararma gözlenir. Normalde 1 mg olması gereken bilirubin düzeyi arttıkça, sarılık gövdeye ve bacaklara yayılır. Sarılık ayaklara kadar inmişse, bebeğin kanındaki bilirubin düzeyi 15 mg’ı aşmış demektir. Bu durum erken doğanlarda genellikle birinci haftanın sonuna doğru ortaya çıkar. Erken doğan bebeklerin yüzde 80’inde fizyolojik sarılık görülür.

Ne zaman tedavi gerekir?

Normal koşullarda herhangi bir tedaviye gerek duyulmayan fizyolojik sarılık, doğumdan bir hafta sonraki doktor muayenesinde saptanır. Aile tarafından fark edilmeyen sarılıkların arandığı bu muayenede, gerekirse tedavi seçenekleri düşünülür. Tedavi kararı, bebeğin doğum ağırlığı, kaç günlük olduğu ve kanındaki bilirubin düzeyine göre verilir.

Nasıl tedavi edilir?

Sarılık tedavisi, fototerapi adı verilen ışık tedavisiyle birlikte, bebeğin kanının değiştirilmesiyle yapılır. Bebeklerin çoğuna fototerapi yeterli olur. Yoğun fototerapiyle tedavi edilemeyen sarılıklarda, bebeğin kanı değiştirilir.

Eğer sarılık erken teşhis edilmişse ve çok yüksek değilse, hastaneye yatmaya gerek kalmadan bebeğin beşiğinin altına yerleştirilen ve “bilibed” adı verilen basit bir düzenekle kolayca tedavi edilebilir.

Fototerapi nasıl yapılır?

Fototerapi, bebeğin ışık tedavisi almasıdır. Bebek kuvöz içine konularak, yukarısından floresan ampuller yakılır. Floresan ampullerin mavi ve beyaz ışığı, bebeğin cildindeki bilirubin maddesini farklı bir maddeye parçalar. Böylece karaciğerde temizlenmesine gerek duyulmayan bilirubin, bağırsaklara atılarak, vücuttan uzaklaştırır.

Fototerapinin yan etkileri nasıl önlenir?

Fototerapinin en sık görülen yan etkisi, su kaybıdır. Özellikle yeterince beslenemeyen bebeklere, fototerapi sırasında serum takmak gerekebilir.
Bazen ciltte döküntü ve sulu kaka görülebilir.
Genetik mutasyonlara yol açabileceği için testislerin korunması gerekir.
Gözdeki retina tabakasına zarar verebileceği için bebeklere göz maskesi takılmalıdır.

Anne sütü sarılığı

Bazen de anne sütüyle beslenen bebeklerin yaklaşık yüzde 1’inde, anne sütüne bağlı sarılık gelişir. Ortalama 2. haftanın sonuna doğru en yüksek düzeyine yükselen bu tür sarılık, kendiliğinden 2-2.5 ay içinde azalır. Anne sütündeki bir hormonun yol açtığı sarılıkta bilirubin, bebeğin beynine zarar verecek kadar yükselmez.

BİLİBED FOTOTERAPİ CİHAZI

İlginizi çekebilir

Beşik ölümüne karşı, sırtüstü uyuma

Beşik ölümüne karşı, sırtüstü uyuma Daha çok 6 ayın altındaki sağlıklı bebeklerde görülen beşik ölümleri, …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!